website Carrera Coaching
 home  stuur een email naar Carrera Coaching

PPR (Personal Position Repertoire)

Meerstemmigheid
Het kan druk zijn in je hoofd, ook al lijk je stil te zijn voor de buitenwereld. Je bereidt bijvoorbeeld een sollicitatiegesprek voor of oefent wat je wilt zeggen als je een lastig gesprek moet voeren.
Vaak zet je keuzemogelijkheden op een rijtje en overweeg je in jezelf de voor- en nadelen. Het denkproces kan gezien worden als een communicatie tussen innerlijke stemmen. De innerlijke stemmen in jezelf wisselen steeds en je kunt ze in jezelf herkennen. We noemen dit het "meerstemmige zelf" of het "dialogische zelf" Deze theorie is ontwikkeld door Prof. dr. Hubert Hermans (Hermans en Hermans-Konopka, 2011).
Je gevoel en handelen zijn gebonden aan de situatie waarin je je bevindt. Soms lijkt het alsof je in verschillende situaties een andere ik- positie inneemt. Die ik-positie bepaalt je houding ten opzichte van de situatie. Een ik-positie is verbonden met een stem. De verschillende ik-posities en bijbehorende stemmen zorgen voor een interne dialoog waarbij je steeds van stem wisselt.

Wanneer je gevangen zit in een bepaalde ik-positie, wordt een situatie steeds weer vanuit die bepaalde ik-positie benaderd. In een nieuw project lijkt bijvoorbeeld steeds een perfectionist aan het woord te zijn terwijl juist gevraagd wordt om "out-of-the box" te denken.
We kunnen leren om in een interne dialoog het aantal eigen stemmen te vergroten en stemmen van anderen erbij te betrekken door ons denkbeeldig in de ander te verplaatsen. Dit zal de kwaliteit van een dialoog in bijvoorbeeld een afwegingsproces verhogen.
Het versterken van een ondergesneeuwde positie (ik als nieuwsgierige) of het realiseren van een nieuwe positie (ik die risico's neemt) kan aan een veranderingsproces nieuwe mogelijkheden geven en dit versnellen. Een sterk "ja maar" kan daarentegen een kans, uitdaging of een veranderingsproces in sterke mate belemmeren.

De invloed van de omgeving
Je wordt in de PPR-methode niet gezien als onveranderlijk, als een optelsom van stabiele, meetbare eigenschappen. Een groot deel van wie je bent, hoe je denkt en wat je doet wordt bepaald door de situatie waarin je verkeert. Vaak ben je je daar helemaal niet van bewust (Sam Sommers 2012).
Zonder anderen is er geen zelf. In de babytijd spelen bij de ontwikkeling van het zelf de ouders/opvoeders een belangrijke rol. Later zullen dat onder andere vrienden, docenten, partner, collega's zijn. Gesprekken met anderen beÔnvloeden zowel de inhoud als de kracht van onze eigen stemmen.
Als een werkgever voortdurend kritiek heeft op de werknemer zal "ik als onzekere" een prominentere plek krijgen in iemands zelfverhaal en "ik als zekere" op het werk verstommen.

PPR-methode
Met behulp van de PPR-methode kun je de onderlinge verhoudingen tussen interne posities (ik als dominante, ik als onzekere, ik als vrijheidszoeker) , tevens de onderlinge verhoudingen tussen externe posities (dit zijn belangrijke , geÔnternaliseerde personen zoals "mijn moeder", "mijn vader", "mijn collega Jan") en ook de relaties tussen de interne en externe posities onderzoeken.
Tijdens de dialoog met jezelf en met anderen ontdek je welke posities de boventoon voeren (bijvoorbeeld ik als perfectionist) en welke posities ondergesneeuwd raken (bijvoorbeeld ik als genieter).

Elke positie heeft een eigen stem en een eigen verhaal en kan met andere posities in gesprek gaan. Het aantal interne en externe posities is niet stabiel: nieuwe mensen en nieuwe situaties kunnen nieuwe posities creŽren. Van de ene op de andere dag kan de positie "ik als kankerpatiŽnt" op je van toepassing zijn en krijgt "de behandelend arts" ongevraagd een plek binnen je externe posities.
Stap voor stap krijg je een helder beeld van je repertoire aan posities, plus concrete handvatten om die anders in te richten. Met dit zelfinzicht leer je om innerlijke dilemma's te ontrafelen en op te lossen. Zo kun je je persoonlijke effectiviteit vergroten.

Werkwijze
De PPR-methode kan zowel aan het begin als tijdens een veranderingstraject worden ingezet. In een gesprek wordt, nadat je de onderzoeksvraag hebt geformuleerd, een inventarisatie gemaakt van de interne en externe posities.
Thuis geef je bij elke combinatie van interne en externe posities aan in welke mate een interne positie, op een schaal van 0 - 5, door een externe positie opgeroepen wordt. In welke mate wordt "ik als perfectionist" opgeroepen door "mijn locatieleider Jan"? Of in hoeverre wordt "ik als ondeugende" opgeroepen door "mijn vriendengroep"?. Deze gegevens worden, zonder interpretaties, bewerkt door een computerprogramma. In de rapportage worden alleen berekende gemiddelden gerangschikt en correlaties tussen interne en externe posities onderling weergegeven.
In het daarop volgende gesprek bespreek je de gegevens met je coach, waarbij jij degene bent die interpreteert. Als een bepaalde ik-positie in je leven weinig voorkomt, kun je zelf bepalen of dit wenselijk of onwenselijk is.
Het kan ook zo zijn dat een bepaalde ik-positie een meer prominente plek krijgt en bijvoorbeeld meer gaat samenwerken met een andere ik-positie.

Door de globalisering neemt de complexiteit van de wereld toe, het aantal externe posities en de verschillen ertussen nemen toe. Dit heeft rechtstreeks gevolgen voor de complexiteit van ons zelf.
De PPR-methode is zeer geschikt om de stemmen van meerdere culturen in zichzelf te onderzoeken. Een stem uit het land van herkomst of sociale klasse kan als interne positie worden opgenomen. Hetzelfde geldt voor de daarbij behorende relevante externe posities.
Naast het in - en overzicht dat je krijgt voer je gesprekken hierover met de coach. Je maakt zelf een keuze over wie en wat je wilt vertellen en welke posities je opneemt in het onderzoek.

Download/print: PPR-methode-Carrera.pdf

 top